با توجه به حجم بالای پروژه های نیمه تمام عمرانی در آذربایجان شرقی و از سویی بالا بودن اعتبار تکمیل این پروژه ها و کمبود منابع دولتی، آنچه راه چاره برای گریز از این تعداد پروژه به نظر می رسد واگذاری آن ها به درست بخش خصوصی است، رویه ای که مسئولان آذربایجان شرقی […]

 

با توجه به حجم بالای پروژه های نیمه تمام عمرانی در آذربایجان شرقی و از سویی بالا بودن اعتبار تکمیل این پروژه ها و کمبود منابع دولتی، آنچه راه چاره برای گریز از این تعداد پروژه به نظر می رسد واگذاری آن ها به درست بخش خصوصی است، رویه ای که مسئولان آذربایجان شرقی همواره بر روی آن تأکید ویژه ای داشته اند.

عصر تبریز: اقتصاد مقاومتی به عنوان رویکرد اصلی توسعه کشور نیازمند استفاده از تمام ظرفیتها و توان داخلی به خصوص بخش خصوصی است. در زمان حاضر کشور ما توانسته از لحاظ توانمندی دفاعی و قدرت بازدارندگی به وضعیت خوبی برسد، همچنین در عرصه سیاسی نیز در جهان به وزن مطلوبی دست یافته ایم اما از لحاظ اقتصادی به جایگاه شایسته و بایسته خود در جهان دست نیافتهایم و دشمن از این حربه استفاده و با تحریم های اقتصادی نظام ما را تهدید می کند. فلسفه اصلی اقتصاد مقاومتی نیز رسیدن به درجه ای از توازن اقتصادی در جهان است که در واقع یه نوعی خنثی کننده تحریم ها است. در این میان اهمیت اجرای پروژه های زیرساختی در راستای رشد و توسعه اقتصادی بیشتر نمایان می گردد. از سویی ناتوانی مالی و بزرگ بودن اندازه دولت در اقتصاد کشورهای نفتی مثل ایران و آسیب پذیری در مقابل شوکهای بیرونی، ضرورت توسعه مشارکت عمومی و خصوصی در اجرای این پروژه ها را آشکار می کند. لذا در این گزارش به دنبال شناخت و بررسی راهکارهای لازم در ارتباط با طرح های نیمه تمام استان آذربایجان شرقی می باشیم.

 

الف) طرح های نیمه تمام استان

در راستای اجرای سند تدبیر و توسعه آذربایجان شرقی نیز، شهرستان ها باید بر اساس برش و سهم شهرستانی برای عملیاتی شدن برنامه ها اقدام کنند. رئیس سازمان برنامه و بودجه استان با تأکید بر شناسایی پروژه های نیمه تمام قابل واگذاری در استان، افزود: مجلس و دولت این موضوع را تکلیف کرده اند و راهکار مناسب دیگری نیز نداریم، لذا باید از ظرفیت های بخش خصوصی و مردمی استفاده کرده و منابع دولتی در امورات بهتری مورد استفاده قرار گیرد. در بخش زیر گزیده ای از سخنان رئیس سازمان برنامه و بودجه آورده شده است. ( خبرگزاری تسنیم)

بر اساس اعلام نظر رئیس سازمان برنامه و بودجه آذربایجان شرقی جناب آقای دکترداود بهبودی، ۱۴۰ پروژه نیمه تمام قابل واگذاری به بخش خصوصی شناسایی شده است، گفت: ۲۹ طرح جدید و ۱۱۰ طرح نیمه تمام و ۱ طرح واگذار شده در استان داریم که در ۱۸ دستگاه استان برای واگذاری شناسایی شده است.

بهبودی، کوچک شدن دولت و استفاده از منابع غیر دولتی برای توسعه استان را از مزیت های واگذاری پروژه های نیمه تمام عنوان کرد و ابراز داشت: این موضوع از اولویت های استان است تا برای رشد و توسعه استان سرعت بخشیم.

دکتر بهبودی، تعرفه پایین گمرکی کالاهایی که در داخل تولید می شود و لزوم بازنگری در آن، تأخیر در راه اندازی مناطق ویژه اقتصادی استان، نبود زیرساخت لازم در شهرستانها و نبود خط آهن در جوار شهرکهای صنعتی، از جمله موانع توسعه صنعتی شهرستانها عنوان کرد.

رئیس سازمان برنامه و بودجه آذربایجان شرقی، در ادامه، با اشاره به ثبت نام ۳ هزار و ۱۹۹ واحد صنعتی در استان، خاطر نشان کرد: از این تعداد ۱۳۲۵ واحد صنعتی و بیش از ۱۸۰۰ واحد کشاورزی ثبت نام کرده اند و تا به امروز ۵۶۱ واحد به بانک برای دریافت تسهیلات معرفی شدند.

بهبودی افزود: ۱۶۰ واحد تولیدی در مرحله عقد قرارداد، ۱۹ واحد پرداخت شده و ۳۵ واحد در آستانه ثبت قرارداد است تا به زودی تسهیلات خود را دریافت کنند و بقیه متقاضیان نیز در تکمیل مدارک تسریع کنند تا به سرعت تقاضای آنها برآورده شود.

وی با اشاره به افزایش میانگین ۲۲ درصدی درآمدهای دولتی استان، ابراز داشت: درآمدهای مالیاتی نیز ۱۹ درصد افزایش یافته که در افکار عمومی تصور بر افزایش درآمدها از محل مالیات مردم است.

از دیدگاه نویسنده می¬توان گفت که اولویت اقتصاد مقاومتی، تعیین تکلیف طرح های نیمه تمام است.

در این قسمت از گزارش به اهم طرح های نیمه تمام استان آذربایجان شرقی پرداخته می شود: ( خبرگزاری مهر، ۱۳۹۴)

به طور کلی استان آذربایجان شرقی را شاید بتوان یکی از استان هایی دانست که دارای حجم عظیمی از طرح های عمرانی نیمه تمام است که بنا به گفته محمدصادق پورمهدی، معاون عمرانی استاندار آذربایجان شرقی هم اکنون این استان هزار و ۶۴۷ پروژه نیمه تمام عمرانی دارد.

 

۱)جاده مرگ آذربایجان شرقی چشم انتظار تکمیل شدن

نام پروژه: باند دوم تبریز – اهر (کل قطعات)

  • سال شروع پروژه: ۱۳۸۷
  • عمر پروژه: ۷ سال
  • میزان تأخیر تکمیل پروژه نسبت به زمان اولیه: ۲ سال
  • میزان پیشرفت فیزیکی: ۳۵ درصد
  • محل احداث: جاده اهر – تبریز
  • دستگاه‌های مسئول برای پیگیری اتمام پروژه: سازمان مدیریت و برنامه ریزی استانداری آذربایجان شرقی – اداره کل راه و شهرسازی استان
  • کل اعتبارات هزینه شده برای پروژه تاکنون: ۳۸۲ میلیارد ریال
  • میزان اعتبار موردنیاز برای تکمیل پروژه: ۱۵۰۰ میلیارد ریال
  • چرایی تأخیر در اتمام پروژه: طولانی بودن محور و عدم تخصیص اعتبار کافی

۲)آزاد راه تبریز – سهند اتصال دهنده شهر جدید سهند به مرکز استان

نام پروژه: آزادراه تبریز- سهند (قطعه اول)

  • سال شروع پروژه: ۹۰
  • عمر پروژه: ۴ سال
  • میزان تأخیر تکمیل پروژه نسبت به زمان اولیه: ۲ سال
  • میزان پیشرفت فیزیکی: ۴۹ درصد
  • پیمانکار اولیه: شرکت عمران شهر جدید سهند
  • پیمانکار فعلی: شرکت عمران شهر جدید سهند – راه و شهرسازی آذربایجان شرقی
  • محل احداث: جاده تبریز – سهند
  • کل اعتبارات هزینه شده برای پروژه تاکنون: ۳۸۲ میلیارد ریال
  • میزان اعتبار موردنیاز برای تکمیل پروژه: ۱۵۰۰ میلیارد ریال
  • چرایی تأخیر در اتمام پروژه: به دلیل مشکلات مالی و همچنین طولانی بودن مسیر

لازم به ذکر است رئیس اداره راه و شهرسازی شهرستان اسکو از تکمیل و افتتاح بزرگراه تبریز- سهند در سال ۱۳۹۶ خبر داده است ( خبرگزاری ایرنا)

 

۳) ۱۲ کیلومتر از بزرگراه تبریز- نوردوز تا هفته دولت ۹۵ افتتاح می شود

نام پروژه: بزرگراه تبریز- اسپیران- خاروانا – نوردوز

  • سال شروع پروژه: ۸۹
  • عمر پروژه: ۵ سال
  • میزان تأخیر تکمیل پروژه نسبت به زمان اولیه: ۲ سال
  • میزان پیشرفت فیزیکی: قطعه اول پیشرفت چشمگیر ندارد- قطعه دوم ( ۸۴ درصد)
  • پیمانکار فعلی: شهرداری تبریز- اداره کل راه و شهرسازی
  • محل احداث: جاده تبریز- اسپیران – خاروانا – نوردوز
  • کل اعتبارات هزینه شده برای پروژه تاکنون: ۲۸۳ میلیارد ریال برای قطعه دوم
  • میزان اعتبار موردنیاز برای تکمیل پروژه: ۱۵۰ میلیارد ریال برای قطعه دوم
  • چرایی تأخیر در اتمام پروژه: مشکلات مالی و نبود اعتبار کافی – مشکلاتی همچون تملک زمین‌ها و جابه‌جایی تأسیسات

۴)تکمیل پروژه راه آهن تبریز- میانه بیش از هزار میلیارد تومان اعتبار می خواهد

نام پروژه: محور جدید راه‌ آهن میانه – تبریز

  • سال شروع پروژه: ۷۹
  • عمر پروژه: ۱۵
  • میزان تأخیر تکمیل پروژه نسبت به زمان اولیه: ۲ سال
  • میزان پیشرفت فیزیکی: ۸۹ درصد
  • کل اعتبارات هزینه شده برای پروژه تاکنون: شش هزار میلیارد ریال
  • میزان اعتبار موردنیاز برای تکمیل پروژه: ۱۳ هزار و ۹۲۰ میلیارد ریال

با احداث راه آهن میانه – بستان آباد – تبریز علاوه بر کاهش مسیر قطارهای مسافربری، مسافت قطارهای باری – ترانزیتی کشورهای آسیای میانه و حاشیه خلیج فارس به اروپا و بالعکس نیز به همین میزان کاهش می یابد و این امر به خوبی اهمیت فرامنطقه ای این پروژه را نشان می دهد.

لازم به ذکر است مدیرکل راه و شهرسازی آذربایجان شرقی از تکمیل این خط تا پایان سال ۹۶ خبر داده است ( خبرگزاری خبر آنلاین، ۱۳۹۴).

 

ارزیابی کلی و راهکار:

با توجه به حجم بالای پروژه های نیمه تمام عمرانی در آذربایجان شرقی و از سویی بالا بودن اعتبار تکمیل این پروژه ها و کمبود منابع دولتی، آنچه راه چاره برای گریز از این تعداد پروژه به نظر می رسد واگذاری آن ها به درست بخش خصوصی است، رویه ای که مسئولان آذربایجان شرقی همواره بر روی آن تأکید ویژه ای داشته اند.

به نظر می رسد با توجه به اهمیت مدیریت مالی پروژه‌های عمرانی، ایجاد مجموعه‌های تخصصی فاینانس در کنار شرکت‌های پیمانکاری ضروری بوده و برای استفاده از تسهیلات فاینانس حضور متخصصان دانشگاهی و بخش خصوصی در کنار شرکت‌های پیمانکاری لازم است.

 

آخرین اخبار حاکی از گزازه های زیر می باشد:

  • به گزارش خبرگزاری بسیج وزیر صنعت، معدن و تجارت در گردهمایی حمایت از صنایع کوچک گفت: بر اساس برنامه دولت طرح‌های اقتصادی نیمه‌تمام با میزان پیشرفت بالای ۶۰ درصد تا پایان شهریورماه سال جاری تسهیلات لازم را دریافت می¬کنند.
  • به گزارش باشگاه خبرنگاران جوان جبارزاده استاندار آذربایجان شرقی در جلسه شورای اداری استان گفت: ۲۹۹ پروژه احصا شده در آذربایجان‌شرقی به استناد ماده ۲۷ قابل واگذاری است و ۱۸ مورد به مناقصه رفته است.

نگارنده: دکتر محمد کلامی، تحلیلگر اقتصادی و کارشناس رادیو اقتصاد/صابر خداوردیزاده، دانش آموخته اقتصاد

 

فهرست منابع:

خبرگزاری تسنیم

خبرگزاری مهر

خبرگزاری خبر آنلاین

خبرگزاری ایرنا

خبرگزاری بسیج

باشگاه خبرنگاران جوان

نصرنیوز

خبرگزاری میانا

خبرگزاری فارس