وقوع زلزله ۶.۵ ریشتری و کاربرد پروژه هارپ در خوی از شایعه تا واقعیت!؟
وقوع زلزله ۶.۵ ریشتری و کاربرد پروژه هارپ در خوی از شایعه تا واقعیت!؟

اینکه کسی زلزله با بزرگای۶/۵ را برای زمان دقیقی پیش بینی کند و یا از کاربرد پروژه هارپ در مورد شهر خوی سخن گوید، هیچ جایگاه علمی و واقعی ندارد و چنین ادعاهایی نه قابل آزمون و نه قابل اثبات علمی است چرا که اساسا علمی نیست.

عصر تبریز:بسیاری بر این باورند که اگر زلزله‌هایی با توان کم بیاید حتما از وقوع زلزله‌هایی با توان زیاد جلوگیری می‌کند اما به‌نظر کارشناسان این حرف مبنای علمی ندارد.
چند روزی است که زلزله دست از سر آذربایجان بر نمی‌دارد.طی چند روز اخیر زلزله در استان آذربایجان غربی بویژه خوی حدود ۴۰بار زمین را با توان‌های مختلف لرزانده و مردم را به خیابان‌ها کشیده و نگرانی را در میان آنها بیشتر کرده است.
پس از زلزله های خوی اخیرا نیز در فضای مجازی شایعاتی از وقوع زمین لرزه ۶.۵ ریشتری گرفته تا بکارگیری پروژه هارپ در خوی در حال انتشار می باشد که باعث افزایش نگرانی در مردم منطقه شده است!
دکتر مهدی زارع، پژوهشگر زلزله و رییس پیشین مرکز ملی پیش بینی زلزله پژوهشگاه بین المللی زلزله شناسی و مهندسی زلزله در خصوص تکرار زلزله های کوچک در اینستاگرامش نوشت: ۱۰درصد از تغییر شکل در پوسته زمین که فرایندی دائمی است به شکل لرزه‌ای خود را نشان می‌دهد.
این ۱۰درصد همیشه با یک ریتم و با توزیع یکسان رخ نمی‌دهد. اینطور نیست که بگوییم بایستی ماهانه تعداد مشخصی زلزله در نقاط معین رخ دهد. ورقه‌های زمین‌ساختی، در برخی نقاط که گسل‌های فعال وجود دارد، با عدم‌حرکت و یا سکون مواجهند. سکون این ورقه‌ها بر اثر فشارهای درونی که قابل پیش‌بینی نیست، به پایان می‌رسد در نتیجه زلزله رخ می‌دهد؛ به‌طور مثال گسل شمال تبریز از ۱۷۸۰ م سکون داشته و حرکت مهمی انجام نداده است این به‌معنای این نیست که آنجا دیگر لرزه خیز نیست. نه سکون گسل‌ها به‌معنای اتمام زمین‌لرزه است و نه پرزلزله بودن به‌معنای شروع فعالیت گسل است. بنابراین هر آنچه در روزهای اخیر رخ می‌دهد اتفاقی طبیعی است.
با توجه به سابقه زلزله های بزرگ در فلات ایران، به طور متوسط در هر دهه، حدود دو زلزله بالای ۷ ریشتر در فلات ایران ممکن است رخ می دهد و این موضوع بحثی آماری است.
وقوع زلزله های بالای ۷ ریشتر نه خوب است و نه بد. صرفا پدیده طبیعی است. فقط امیدوار باید باشیم که مرکزیت زلزله در منطقه شهری رخ ندهد. ما نمی توانیم با آرزوهای خوش خودمان را سرگرم کنیم. این زلزله های کوچک دست کم می توانند هشدار دهنده باشند.
بسیاری بر این باورند که زلزله‌های چهار و پنج ریشتری اخیر از وقوع زلزله‌هایی با توان بالا جلوگیری می‌کند اما دکتر زارع در این‌باره می گوید: اصولا زلزله ای که نزدیک شهر رخ می دهد بیشتر مردم را وحشتزده می کند.
حال آیا زلزله هایی با بزرگای چهار و پنج ریشتر از وقوع زلزله هایی با توان بالا جلوگیری می کنند، در پاسخ باید گفت: لزوما چنین نیست، شاید این زلزله ها مانند کبریت دم در انبار باروت باشد و محرک رخدادهای بزرگ تر باشد. چنین اطهار نظری را نمی توان تفسیر علمی کرد و نتیجه غلط ارایه داد. با اطلاعات کمی که ما در مورد لایه های زیر زمین داریم نمی توان در مورد جلوگیری از رخداد زلزله مهم بعدی گرفت.
کار منطقی آن است که این زلزله های کوچک را نشانه فعال بودن هر منطقه در مورد افزایش سطح آمادگی در آن ناحیه برای سناریو زلزله شدید احتمالی بعدی تلاش کنیم.
وی همچنین در پاسخ به شایعات اخیر مبنی بر احتمال وقوع زلزله ۶.۵ ریشتری در خوی و بکارگیری پروژه هارپ نوشت: منطقه خوی لرزه خیز است و پتانسیل لرزه خیزی برای زلزله شدید در آن وجود دارد.وجود گسلها و سابقه لرزه خیزی منطقه نمایانگر آن است. ولی اینکه کسی زلزله با بزرگای۶/۵ را برای زمان دقیقی پیش بینی کند و یا از کاربرد پروژه هارپ در مورد شهر خوی سخن گوید، هیچ جایگاه علمی و واقعی ندارد و چنین ادعاهایی نه قابل آزمون و نه قابل اثبات علمی است چرا که اساسا علمی نیست. در عین حال مردم آذربایجان غربی با توجه به سابقه لرزه خیزی آذربایجان غربی باید بالاترین آمادگی را برای تاب آوری در برابر خطر زلزله کسب کنند.