در دنیای امروز، مرزهای دفاعی از خاکریزهای زمینی فراتر رفته و به بیکرانگی فضا کشیده شده است. جایی که چشمان بیدار ملتها در مدارهای زمین میچرخند تا امنیت را در زمین تضمین کنند.
تصورات عمومی درباره ماهوارههای نظامی و نحوه عملکرد آنها، اغلب تحت تأثیر فیلمهای سینمایی و افسانههای هالیوودی شکل گرفته است. بسیاری از مردم انتظاراتی از فناوری فضایی دارند که با قوانین فیزیک در تضاد است. در ادامه به بررسی سه تصور اشتباه رایج درباره ماهوارههای نظامی میپردازیم.
تصور اشتباه اول، ماهواره ها مثل یک دوربین مدار بسته ۲۴ ساعته نیستند!
یکی از رایجترین سوالات مردم پس از شنیدن خبر پرتاب یک ماهواره نظامی جدید این است: «آیا اکنون میتوانیم هر نقطهای را به صورت زنده و آنلاین تماشا کنیم؟» این تصور که یک ماهواره نظامی مانند یک دوربین مداربسته ثابت عمل میکند و فرماندهان میتوانند ساعتها روی یک نقطه زوم کرده و تحرکات را به صورت زنده ببینند، کاملاً با واقعیتهای مداری در تضاد است.
واقعیت فنی چیست؟
ماهوارههای نظامی برای آنکه بتوانند تصاویری با رزولوشن و کیفیت بالا ثبت کنند، باید در مدار پایین زمین (LEO) و در ارتفاعی حدود ۵۰۰ کیلومتری قرار گیرند.در این ارتفاع، قوانین مکانیک سماوی حکم میکند که ماهواره برای غلبه بر جاذبه و سقوط نکردن، با سرعتی سرسامآور معادل ۷.۵ کیلومتر بر ثانیه حرکت کند. این یعنی ماهواره هر ۹۰ دقیقه یک بار کل کره زمین را دور میزند.بنابراین، یک ماهواره واحد تنها برای مدت بسیار کوتاهی (بین ۵ تا ۱۰ دقیقه) بر فراز یک منطقه خاص (مثلاً یک پایگاه نظامی دشمن) قرار دارد و سپس به سرعت از افق عبور کرده و ارتباط دیداری قطع میشود.برای داشتن نظارت «شبهآنلاین»، قدرتهای فضایی از یک ماهواره استفاده نمیکنند، بلکه «منظومههای ماهوارهای» متشکل از دهها ماهواره را به کار میگیرند تا به محض خروج یکی، دیگری وارد شود.
تصور اشتباه دوم، تشخیص چهره افراد و خواندن پلاک خودروها از فضا!
فیلمهای جاسوسی این باور را ایجاد کردهاند که ماهوارهها میتوانند روی روزنامه دست یک فرد در پارک زوم کنند و تیتر آن را بخوانند یا پلاک خودروها را تشخیص دهند.
واقعیت فنی چیست؟
در دنیای واقعی، فیزیک محدودیتهایی دارد که حتی پیشرفتهترین تکنولوژیها نیز نمیتوانند آن را نقض کنند. مهمترین مانع، حد تفرق نور یا همان Diffraction Limit و تلاطم جوی است. جو زمین مانند یک لنز کدر و متحرک عمل میکند که تصویر را دچار اعوجاج میکند.بهترین ماهوارههای نظامی جهان در شرایط ایدهآل رزولوشنی حدود ۱۰ سانتیمتر دارند. این بدان معناست که هر پیکسل در تصویر نهایی، نشاندهنده یک مربع ۱۰ در ۱۰ سانتیمتری روی زمین است.با این دقت، شما میتوانید نوع خودرو (مثلاً تفاوت کامیون نظامی با وانت) یا وجود تجهیزات روی آن را تشخیص دهید، اما تشخیص چهره افراد یا خواندن پلاک خودرو که نیازمند رزولوشن میلیمتری است، عملاً غیرممکن است.
تصور اشتباه سوم، ماهواره به مثابه پهپاد با قابلیت مانور نامحدود
بسیاری تصور میکنند هدایت ماهواره شبیه به هدایت پهپاد یا هواپیماست و اپراتور میتواند با فشار یک دکمه، مسیر ماهواره را تغییر داده و آن را به سمت یک هدف جدید در قارهای دیگر بفرستد.
